Oedeem (vochtophoping) in het lichaam

‘Oedeem’ betekent letterlijk ‘verdikking’ ofwel ‘vochtophoping’. Bij lymfoedeem is er sprake van een ophoping van lymfevocht en eiwitten in de huid. Deze ophoping ontstaat door een fout in het lymfestelsel, dit kan aangeboren zijn of ontstaan na trauma, waardoor waarbij de afvoer van lymfevocht beperkt is. Ons lymfestelsel is een transportsysteem dat lymfevocht vervoert en wat bestaat uit lymfeklieren en -banen die een netwerk vormen door ons hele lichaam. Het lymfestelsel heeft een belangrijke taak in het reinigings- en afweersysteem. De lymfeknopen in de liezen, oksels, buik en de hals werken als een soort filters van afvalstoffen in het lichaam. Wanneer er een deel van het lymfestelsel beschadigd raakt kan er lymfoedeem ontstaan. Door het vasthouden of blokkeren van lymfevocht zwelt een bepaald lichaamsdeel op. Oedeem begint vaak met een gevoel van spanning in de huid door zwelling van bijvoorbeeld de armen, voeten, enkels, benen, de buik, heupen en de knieën. Ander klachten die hierbij kunnen ontstaan zijn:

  • zwelling
  • vermoeidheid en zwaar gevoel
  • pijn
  • beperkingen in de beweging
  • beperkingen in het dagelijks functioneren
  • huidafwijkingen
  • infecties

We krijgen regelmatig uiteenlopende vragen over alle beschikbare behandelingen om oedeem te behandelen. Op deze pagina geven wij meer informatie over alle soorten oedeem en de mogelijke behandelingen. Wilt u persoonlijk advies? Maak dan een afspraak bij de huidtherapeut van Ceulen Klinieken. Tijdens een intakegesprek zal de huidtherapeut uw wensen doornemen en adviseren welke behandeling of combinatie hiervan in uw geval tot het beste resultaat leidt.

Bent u aanvullend verzekerd? Dan wordt Oedeembehandeling meestal vergoed uit uw aanvullende verzekering. In enkele chronische gevallen wordt Oedeembehandeling ook uit de basisverzekering vergoed, hiervoor is een verwijzing van de arts/specialist nodig en zal de huidtherapeut een machtiging aanvragen bij uw zorgverzekering. Wij adviseren om dit voorafgaand te verifiëren met uw zorgverzekeraar en huisarts.

Vraag een intakegesprek aan

Oorzaken oedeem

Vochtophoping ofwel oedeem kan verschillende oorzaken hebben. Oedeem is een abnormale ophoping van vocht, als gevolg van een verstoord evenwicht tussen aan- en afvoer van vocht. Dit uit zich in een gevoel van spanning of stuwing van de huid, een zwaar gevoel en toename van de omvang van het lichaamsdeel. Oedeemtherapie kan met verschillende behandelingen of combinaties hiervan het oedeem verminderen en toename tegengaan. Ook kunnen huidproblemen worden voorkomen en mogelijke functiestoornissen verbeterend worden.

Soorten oedeem

Oedeem is een verzamelnaam van diverse soorten vochtophoping in het lichaamsstelsel: lymfoedeem, veneus oedeem en lipoedeem. Hieronder lichtten wij deze drie vormen verder uit:

1. Lymfoedeem 
Lymfoedeem kan ontstaan wanneer er sprake is van een beschadiging of een fout in het lymfestelsel. De transportcapaciteit van het lymfesysteem is verminderd en het vocht kan niet effectief of voldoende afgevoerd worden. Lymfoedeem kan aangeboren zijn (primair lymfoedeem) of ontstaan na een ingreep of trauma (secundair lymfoedeem). Herkenbare klachten bij lymfoedeem zijn:

  • Het lichaamsdeel is dikker dan normaal
  • Een zwaar en vermoeid gevoel
  • Beperking in beweging
  • Regelmatige tintelingen in een bepaald gebied
  • De zwelling neemt in de loop van de dag toe
  • Het oedeem kan pijnklachten geven

    2. Lipoedeem
    Lipoedeem betekent letterlijk een ophoping van vocht en vet. Lipoedeem is een chronische aandoening die voornamelijk bij vrouwen voorkomt. In de meeste gevallen komt lipoedeem symmetrisch voor op de heupen en de benen, maar de voeten blijven slank. Vaak worden bij lipoedeem andere klachten ervaren zoals:

    • Veel pijnklachten
    • Moeheid
    • Zwaar gevoel in de benen
    • Snel ontstaan van blauwe plekken en overbelasting
    • Overgevoeligheid bij aanraking

      3. Veneus oedeem
      Veneus oedeem kan ontstaan als gevolg van veneuze insufficiëntie. Dit wil zeggen dat het veneuze systeem, de aders, niet goed functioneren. Herkenbare klachten bij veneus oedeem zijn:

      • Vochtophoping
      • Pijnklachten
      • Rusteloze benen
      • Stijfheid
      • Krampen
      • Branderig gevoel

      Behandeling bij oedeem (vochtophoping)

      Wanneer u last heeft van oedeem is het verstandig om u te laten behandelen door een huidtherapeut. Oedeemtherapie richt zich op:

      • Het verminderen van de omvang van het oedeem
      • De progressie van het oedeem tegengaan
      • Vermijden van complicaties zoals huidproblemen
      • Verbeteren van eventuele functiestoornissen
      • Het leren omgaan met oedeem

      De behandeling kan bestaan uit de volgende onderdelen:
      1. Manuele lymfdrainage
      2. Compressietherapie
      3. Zwachtelen
      4. Lymftaping
      5. Elastische kous 

      Wilt u persoonlijk advies over bovenstaande methoden? Maak dan een afspraak bij de huidtherapeut van Ceulen Klinieken. Tijdens een intakegesprek zal de huidtherapeut uw wensen doornemen en adviseren welke behandeling of combinatie hiervan in uw geval tot het beste resultaat leidt.

      Vraag een intakegesprek aan

      Oedeemtherapie tegen vochtophoping of zwelling in het lichaam

      Bij de behandeling van lymfoedeem zijn er verschillende therapieën (behandelingen) die gelijktijdig of apart van elkaar toegepast kunnen worden om zoveel mogelijk afname van oedeem te bereiken. De behandeling bestaat uit twee fases: de ontstuwingsfase en de onderhoudsfase:

      Ontstuwingsfase
      Tijdens de ontstuwingsfase ligt de nadruk op het snel bereiken van volumevermindering, of te wel het zo snel mogelijk wegwerken van de vochtophopingen. Dit gebeurt met ontstuwingstherapie. Binnen deze fase bestaat de behandeling:

      • manuele lymfedrainage;
      • aanbrengen van compressie (zwachtels e.d.);
      • aanleren van zelfmassage;
      • leefregels toepassen;
      • informatie ontvangen over huid-, nagel- en voetverzorging.

      De ontstuwingsfase duurt zolang er nog volumevermindering te verwachten is. Gemiddeld minimaal enkele weken, waarbij er meerdere malen per week behandeld zal worden. Deze fase wordt uiteindelijk afgesloten met het aanmeten en gaan dragen van één of meerdere therapeutisch elastische kousen.

      Onderhoudsfase 
      In de onderhoudsfase is er geen volumevermindering meer te verwachten. De behandelingen zijn minder vaak nodig en de nadruk ligt op het stabiel houden van het oedeem en het voorkomen van complicaties. Binnen deze fase ligt de nadruk op zelfmanagement en het naleven van de leefregels, waaronder het consequent dragen van de therapeutisch elastische kous(en), zelfmassage, huidverzorging, oefeningen doen en het vermijden van belastende activiteiten.

      Hoe vaak u behandelt moet worden binnen deze fase is afhankelijk van de mate waarin het oedeem stabiel blijft. Uw huidtherapeut zal tijdens de afspraken manuele lymfedrainage uitvoeren, eventuele vragen beantwoorden en de therapeutisch elastische kous(en) controleren op rek en pasvorm. Hieronder worden de verschillende behandelingen toegelicht.

      1. Ambulante compressietherapie:  
        Ambulante compressietherapie is een combinatie van zwachtelen en bewegen. Zwachtelen, in combinatie met de juiste beweging, zorgt ervoor dat het vocht en daarmee ook de druk in de arm of het been afneemt, waardoor u meestal ook minder pijn zult hebben.
      2. Manuele lymfedrainage:  
        Bij deze behandeling worden de oppervlakkig gelegen lymfevaatjes in de huid handmatig aangezet tot extra vochtopname. Dit zorgt naast het zwachtelen voor afvoer van lymfevocht. Manuele lymfedrainage wordt volgens een specifiek omschreven methode uitgevoerd.
      3. Therapeutische elastische kous: 
        Wanneer blijkt dat de maximaal te verwachte volumeafname van het lymfoedeem is bereikt, krijgt u een therapeutisch elastische kous aangemeten. Deze dient elke dag gedragen te worden om de behaalde volumevermindering te kunnen behouden.
      4. Lymftaping:
        Dit is een techniek die gebruikt wordt als aanvulling op de manuele lymfedrainage. Deze tape is speciaal ontworpen voor lymfoedeem. De tape zorgt ervoor dat een gebied wat moeilijk te zwachtelen is, toch goed kan worden behandelt (bijvoorbeeld het gezicht, de hals of de schouder).

      Ceulen Klinieken als Huidspecialist

      Tijdens het eerste consult zal de huidtherapeut uw wensen bespreken en advies geven welke behandeling of combinatie hiervan in uw geval tot het beste resultaat leidt. De kosten voor het eerste consult bedragen 30 euro. Maar indien u aanvullend verzekerd bent dan wordt de Oedeembehandeling meestal vergoed uit uw aanvullende verzekering. In enkele chronische gevallen wordt de Oedeembehandeling ook uit de basisverzekering vergoed, hiervoor is een verwijzing van de arts/specialist nodig en zal de huidtherapeut een machtiging aanvragen bij uw zorgverzekering. Wij adviseren om dit voorafgaand te verifiëren met uw zorgverzekeraar én huisarts.

      Ceulen Klinieken onderscheidt zich op de volgende punten:

      ✓Gecertificeerde huidtherapeuten met een ruim aanbod aan huidbehandelingen
      ✓4 vestigingen in Nederland: Amersfoort, Breda, Helmond en Schiedam
      ✓ Behandelingen vinden plaats in een Zelfstandig Behandel Centrum (ZBC) met een WTZi-toelating (Wet toelating zorginstellingen)
      ✓ Registratie bij NVH en ANBOS! 
      ✓ Uitgebreid team van dermatologen en huidtherapeuten

      Persoonlijk advies

      Uiteraard denken wij graag met u mee en geven passend en persoonlijk advies. Wilt u meer weten over onze oedeem behandelingen of wilt u een intakegesprek inplannen? U kunt het onderstaande formulier invullen. Wij nemen zo spoedig mogelijk telefonisch contact met u op.

      Ik wil graag teruggebeld worden op: